SPOK: Diagnoza e Hershme dhe Trajtimi sipas GOLD 2025

Hyrje: Rëndësia e Diagnozës së Hershme

Sëmundja Pulmonare Obstruktive Kronik (SPOK) prek mbi 300 milionë njerëz në botë dhe është shkaku i tretë kryesor i vdekshmërisë. Diagnoza e vonuar mbetet problemi kryesor klinik pasi simptomat zhvillohen gradualisht dhe shpesh nënvlerësohen nga pacientët dhe mjekët e kujdesit parësor.

Kriteret Spirometrike sipas GOLD 2025

Raporti post-bronkodilatator FEV1/FVC < 0.70 mbetet kriteri diagnostik ndërkombëtar. GOLD 2025 thekson rëndësinë e strategjisë ABE (Exacerbation/Breathlessness) për kategorizimin e pacientëve, duke zëvendësuar kategorinë C. Klasifikimi i ashpërsisë bazuar në FEV1 (GOLD 1-4) mbetet i pandryshuar.

Iniciimi i Trajtimit

LAMA (tiotropium, umeclidinium) rekomandohet si monoterapi filluese për pacientët me simptoma të lehta dhe risk të ulët ekzacerbimi. LABA+LAMA preferohet kur simptomat janë të moderuara-të rënda. Triple terapi (ICS+LABA+LAMA) rezervohet për pacientët me ekzacerbime të shpeshta dhe eozinofilë ≥300 qeliza/μL.

Ndërhyrjet Jo-Farmakologjike

Ndërprerja e duhanit mbetet ndërhyrja me impact më të madh në frenimi të progresit të SPOK-ut. Rehabilitimi pulmonar, vaksinimi kundër influencës dhe pneumokokut, si dhe menaxhimi i komorbiditeteve janë komponente thelbësore të kujdesit gjithëpërfshirës.